Izaak Abraham Wilkens, Estella Lina Wilkens-Israëls en Bertha Regina Wilkens

09_IMG_0089Hofferstraat 38

 

 

 

 

 

Izaak Wilkens fietsend op de Oude Haven in Zierikzee ca 1935. Collectie A.M. Wilkens.
Izaak Wilkens fietsend op de Oude Haven in Zierikzee ca 1935. Collectie A.M. Wilkens.
. Stella Israëls in december 1925. Collectie B. Israëls.
. Stella Israëls in december 1925. Collectie B. Israëls.
Bertha Regina Wilkens. Collectie B. Israëls.
Bertha Regina Wilkens. Collectie B. Israëls.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Izaak Abraham (Ies) Wilkens werd op 19 juni 1905 in Zierikzee geboren als oudste zoon van Abraham Wilkens en Regina Gras. Hij trouwde op 20 maart 1934 in Winschoten met Estella Lina (Stella) Israëls, geboren in Sappemeer op 17 april 1907 als dochter van Jozef Israëls en Bertha Bath Sebah Cohen. Hun dochter Bertha Regina werd op 13 augustus 1936 geboren.

Het bruidspaar Izaak Abraham Wilkens en Estella Lina Israëls. Collectie B. Israëls.
Het bruidspaar Izaak Abraham Wilkens en Estella Lina Israëls. Collectie B. Israëls.
. Zierikzeesche Nieuwsbode 28-3-1934.
Zierikzeesche Nieuwsbode 28-3-1934.

Izaak en Stella woonden eerst op Havenplein 14 (toen Oude Haven D376), maar verhuisden in het najaar van 1934 naar Hofferstraat 38 (toen Hofferplein B 151). Daar werd op in augustus 1936 hun dochter Bertha Regina geboren.

 

 

 

 

Het Hofferplein circa 1930. Beeldbank Gemeentearchief Schouwen-Duiveland.
Het Hofferplein circa 1930. Beeldbank Gemeentearchief Schouwen-Duiveland.
Hofferstraat 38 in 2016. Foto Jan Kroesen.
Hofferstraat 38 in 2016. Foto Jan Kroesen.
Zierikzeesche Nieuwsbode 14-8-1936.
Zierikzeesche Nieuwsbode 14-8-1936.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Net als zijn vader was Izaak vleeshouwer van beroep. In eerste instantie werkte hij bij zijn vader in de zaak, in 1937 nam hij de leiding over het bedrijf met winkels in de Sint Domusstraat en de Maarstraat van hem over. De laatste winkel werd bij die gelegenheid gemoderniseerd en kreeg toen voor het eerst een koelcel.

Zierikzeesche Nieuwsbode 14-6-1937.
Zierikzeesche Nieuwsbode 14-6-1937.
Zierikzeesche Nieuwsbode 17-1-1939.
Zierikzeesche Nieuwsbode 17-1-1939.
Maarstraat 15 in de jaren ’30. Grootvader Abraham Wilkens trekt aan het touw, zoon Izaak staat in het midden tussen de koeien. Dochter Selma staat rechts achter. Beeldbank Gemeentearchief Schouwen-Duiveland.
Maarstraat 15 in de jaren ’30. Grootvader Abraham Wilkens trekt aan het touw, zoon Izaak staat in het midden tussen de koeien. Dochter Selma staat rechts achter. Beeldbank Gemeentearchief Schouwen-Duiveland.

Izaak, Stella en Bertha Wilkens werden in maart 1942 gedwongen Zierikzee te verlaten en naar Amsterdam te gaan. Een boekje met een opschrift ter nagedachtenis aan het wegvoeren van de toen vijfjarige Bertha getiteld Het avontuur van Kobus Knabbel werd jaren later teruggevonden.

De Avonturen van Kobus Knabbel, een jeugdboek uit 1941/1942. Auteur: El Pintor, pseudoniem voor het kunstenaarsechtpaar Anna (Galinka) Ehrenfest (1910-1979) en Jacob Kloot (1916-1943). Collectie A.M. Wilkens.
De Avonturen van Kobus Knabbel, een jeugdboek uit 1941/1942. Auteur: El Pintor, pseudoniem voor het kunstenaarsechtpaar Anna (Galinka) Ehrenfest (1910-1979) en Jacob Kloot (1916-1943). Collectie A.M. Wilkens.

A.M. Wilkens (Bram), een zoon van Izaak’s broer Herman, vertelde hier tijdens een interview het volgende over:
Dit is eigenlijk een wonder. Want wat is er gebeurd. Dat verhaal van het Avontuur van Kobus Knabbel is van m’n nichtje Bertha, die met haar vader(Izaak) en moeder (Estella) in Amsterdam was – ze hebben zichzelf aangegeven omdat ze dachten dat ze naar een werkkamp in Polen gingen; ze hebben nog afscheid genomen, ik kan het nog helemaal voor me halen, ze was net zo oud als ik – dat verhaal van Kobus Knabbel, een soort sprookje, dat heeft zo’n 70 jaar op een opslagzolder van het Leger des Heils gelegen. Er staat iets achterop geschreven: ter nagedachtenis aan Bertha Wilkens, adres zo en zo in Zierikzee, dat ze weggehaald zijn. Het is in Amsterdam gevonden, het is misschien per ongeluk achtergebleven. Ergens terechtgekomen, ik weet niet waar en via via bij het Leger des Heils; toen ze daar een paar jaar geleden die zolder opruimden is er daar iemand zo clever geweest, die het opgestuurd heeft naar het gemeentearchief van Zierikzee. …
 
In Amsterdam besloten Ies en Stella zich vrijwillig aan te melden voor transport naar een werkkamp in Duitsland. Ook dit wist Bram Wilkens zich nog goed te herinneren:

Ik zie ze nog voor ons staan aan de Churchill-laan. Ze zeiden, we gaan misschien een beter leven tegemoet als we naar Duitsland of Polen gaan. Zo hebben we afscheid genomen. Mijn moeder had nog warme dingen voor ze gemaakt, warme sloffen en handschoenen en zo. Mijn vader had ook nog wel het idee om ze op te volgen om ons ook aan te geven. Maar daar is op een of andere manier niets van gekomen, waarschijnlijk omdat hij in de gaten kreeg wat er aan de hand was.

Jan Kroesen

Izaak Abraham Wilkens
Zierikzee, 19 mei 1905
Sobibor, 28 mei 1943
Bereikte de leeftijd van 38 jaar

Estella Lina Wilkens-Israëls
Sappemeer, 17 april 1907
Sobibor, 28 mei 1943
Bereikte de leeftijd van 36 jaar

Bertha Regina Wilkens
Zierikzee, 13 augustus 1936
Sobibor, 28 mei 1943
Bereikte de leeftijd van 6 jaar